Tradycja spotyka się z przyjemnością
Sznycel, frytki czy pizza? Głodni ludzie mogą znaleźć te dania wszędzie. Ale co powiesz na coś typowego dla Górnych Łużyc? Region przyciąga turystów swoją różnorodną, świeżą i wiejską kuchnią. Wpływy saksońskie, czeskie, śląskie i serbołużyckie łączą się, tworząc smaczną mieszankę obfitych klasyków i wykwintnych świątecznych specjałów. Skosztuj tradycyjnych potraw ziemniaczanych, takich jak Teichelmauke, regionalnych ryb lub poznaj wielowiekowe tradycje piwowarskie - Górne Łużyce zapraszają do odkrywania swoich kulinarnych skarbów.
Prawdziwa farma ziemniaków
Historia kuchni górnołużyckiej to historia zmian i konsekwencji. Podczas gdy przez wiele stuleci ludzie żyli na ciastach i owsiance, ziemniak rozpoczął swój triumfalny marsz na Górnych Łużycach w ostatniej trzeciej połowie XVIII wieku. Do dziś charakteryzuje on kuchnię regionalną. W regionalnym dialekcie ziemniaki nazywane są "Abern", znane również jako "Abunn" lub "Aribbl". Domowe ziemniaki, pomysłowość w domowej kuchni i sezonowe składniki, takie jak warzywa z przydomowego ogrodu, stworzyły wyjątkową kuchnię z potrawami takimi jak zupa Abern, ziemniaki w mundurkach z olejem lnianym i twarogiem lub Quarkkäulchen.
Spróbuj regionalnych przysmaków
Czy to na słono, czy na słodko - specjalności Oberlausitz oznaczają autentyczną przyjemność i sprawiają, że region ten jest kulinarnym doświadczeniem. Pikantne klasyki, takie jak pikantne kiełbaski Kamenzer i legendarna musztarda Bautzen, nadają każdej potrawie niepowtarzalny smak. Miłośnicy słodyczy będą zachwyceni słynnymi piernikami z Pulsnitz, które są wyrabiane ręcznie od stuleci i stanowią prawdziwą atrakcję, zwłaszcza w okresie Bożego Narodzenia. Miłośnicy piwa również znajdą coś dla siebie: Landskron Brau-Manufaktur w Görlitz, Bergquell Brauerei Löbau, Frenzelbräu w Bautzen i browar Eibauer Privatbrauerei przekonają Cię piwami pełnymi charakteru, warzonymi zgodnie ze starymi tradycjami piwowarskimi.
Dom na talerzu: zatrzymaj się i ciesz się
Goście odwiedzający Górną Łużycę mogą w lokalnych gospodach i restauracjach regionu poznać różnorodność i charakterystyczny smak kuchni łużyckiej. Wielu restauratorów oferuje regionalne specjały, takie jak „Stupperle” czy „Teichelmauke”, które pojawiają się w menu przede wszystkim w południowej części Górnej Łużycy.
Teichelmauke składa się z puree ziemniaczanego polanego pikantnym bulionem. Na talerzu puree układa się w kształcie stawu (Teich), stąd nazwa. Do tego podaje się gotowaną wołowinę i kiszoną kapustę. Stupperle to typowe dla Górnych Łużyc kluski. Oprócz gotowanych ziemniaków w skórkach do ciasta dodaje się kaszę manną. Nazwa „Stupperle” pochodzi od słowa „stuppen”, które oznacza „napełniać”. Nazwa ta nie jest przypadkowa. Po zjedzeniu porcji Stupperle czuje się, jakby się było dobrze „napełnionym”.
W wielu lokalach ważną rolę odgrywają sezonowe i regionalne składniki. Niezależnie od tego, czy danie jest przygotowane w tradycyjny sposób, czy w nowoczesnej interpretacji – każde z nich opowiada swoją historię.
Zupa weselna i słodkie naleśniki: różnorodność kuchni serbołużyckiej
Nie można przegapić tego wyjątkowego dziedzictwa kulinarnego Łużyc podczas wizyty w regionie! Serbołużyczanie/Wendowie żyją w tym regionie od wieków. Ten najmniejszy słowiański lud odcisnął swoje piętno na kuchni regionu dzięki tradycyjnym potrawom, które charakteryzują się prostymi składnikami, takimi jak ziemniaki, mięso i świeże warzywa, oraz symbolizują sezonowość, regionalność i bliski związek z naturą.
Przysmaki takie jak obfita zupa piwna, kapuśniak z czerwoną kapustą czy naleśniki na maślance uosabiają rustykalny urok tej kuchni. Odświętne dania, takie jak zupa weselna czy wołowina z sosem chrzanowym, odgrywają główną rolę podczas specjalnych okazji i są integralną częścią tradycji społeczności serbołużyckiej.
Inspiracją są również współcześni szefowie kuchni. Reinterpretują klasyczne przepisy i łączą tradycję z innowacją. Kuchnia serbołużycka zaprasza do poznania historii, kultury i czystego smaku.
Tradycyjne ciasteczka "Sroki" W oczekiwaniu na wiosnę Serbołużyczanie obchodzą 25 stycznia "ptasie wesele". Ptaki dziękują dzieciom za dokarmianie ich zimą w formie słodkich wypieków.
Tak zwane "Sroki" (tłumaczenie: sroka, panna młoda ptasiego wesela) są wykonane z bułki mlecznej lub ciasta drożdżowego, bezy lub kremu. Ciastka można znaleźć w regionalnych piekarniach w okresie ptasiego wesela.
Tam, gdzie musztarda jest jak w domu: Bautzen i jego pikantny ambasador
Należy do Budziszyna jak jajka śniadaniowe do niedzieli: musztarda. Jest produkowana w mieście wież od ponad 150 lat - z dumą, wyrafinowaniem i szczyptą historii. Ale w Budziszynie musztarda jest czymś więcej niż tylko aromatycznym dodatkiem na talerzu. To symbol, symbol tradycji i co roku gwiazda kulinarnego showcase'u, który łączy smak i regionalność.
Jej aromat jest lekko ostry, kolor słonecznie żółty, a smak niepowtarzalny. Musztarda budziszyńska - to mały codzienny bohater z Górnych Łużyc, który od pokoleń sprawdza się na kiełbaskach, w sosach i na kanapkach. I to już nie tylko we wschodnich Niemczech. Produkt w żółto-niebieskim opakowaniu z charakterystycznym napisem już dawno znalazł fanów w całym kraju. Coraz częściej można go również znaleźć na półkach supermarketów w innych krajach europejskich. "Jadłem go nawet w portugalskim Algarve" - mówi Dietmar Stange, przewodniczący Stowarzyszenia Turystycznego Bautzen/Budyšin. W najbardziej wysuniętym na południowy zachód punkcie Europy na wybrzeżu można znaleźć kultowy food truck "Last Bratwurst before America". "Podczas mojej wizyty mieli przygotowane duże wiadro Bautzen".
Wszystko zaczęło się w 1866 roku, kiedy w Bautzen otwarto pierwszą w regionie fabrykę musztardy. W tamtych czasach musztarda była towarem luksusowym, przysmakiem zamożnych obywateli. Dopiero industrializacja sprawiła, że stała się przystępna cenowo - i popularna. Szczególnie w NRD marka "Bautzner" stała się ulubionym produktem codziennego użytku. Średnio ostry klasyk był sprzedawany w dużych słoikach, znajdował się w prawie każdej szafce kuchennej i był tak samo częścią bratwurstów i boulette, jak kromki masła są częścią puszki z chlebem.
Po zjednoczeniu Niemiec firma przeszła w prywatne ręce. Dziś musztarda jest produkowana pod parasolem Develey Senf & Feinkost GmbH - oczywiście w tradycyjnym zakładzie w Bautzen. Tam, gdzie wszystko się zaczęło.
Karp, szczupak i jesiotr: świeże ryby z Łużyc
Kraina tysiąca stawów: Krajobraz wrzosowisk i stawów Górnych Łużyc tworzy największy w Europie Środkowej region sztucznych stawów z ponad 1000 zbiorników wodnych. Aby zachować to siedlisko, w 1996 r. zostało ono uznane za rezerwat biosfery UNESCO. Żyje tu wiele rzadkich zwierząt i roślin, a także łużyckie ryby. Hodowla stawów jest tu praktykowana od 800 lat. Dziś marka "Ryby łużyckie" oznacza regionalną jakość.
Tylko to, co najlepsze, trafia na talerz, czy to w restauracjach, czy w sklepach hodowlanych w regionie. Karp, szczupak i jesiotr należą do najpopularniejszych ryb jadalnych. Podczas Łużyckich Tygodni Rybnych co roku na Górnych Łużycach odbywają się liczne festiwale rybackie, podczas których odwiedzający mogą porozmawiać z hodowcami stawów i spróbować rybnych przysmaków.
Jednak szefowie kuchni restauracji wykorzystują nie tylko tradycyjne receptury do przyrządzania łużyckich ryb. Coraz więcej kuchni staje się bardziej innowacyjnych. Dlaczego nie spróbować praliny z karpia?
Śląski Himmelreich - tradycyjne świąteczne danie kuchni śląskiej
Schlesisches Himmelreich charakteryzuje się słodko-słonym smakiem. Składa się z peklowanej wieprzowiny, często wędzonej, gotowanej razem z suszonymi owocami, takimi jak śliwki, morele i jabłka. Typowe przyprawy, takie jak goździki, cynamon lub liście laurowe, nadają potrawie aromatyczny smak. Zazwyczaj podawana jest z tłuczonymi ziemniakami, knedlami lub białym chlebem.
To regionalne danie często można znaleźć w menu wschodnich Górnych Łużyc.
Słodka historia i żywa tradycja rzemieślnicza
W Pulsnitz pachnie miodem, przyprawami i czekoladą przez cały rok. Tutaj piernik jest czymś więcej niż tylko świątecznym ciastkiem - to żywa tradycja i prawdziwe rzemiosło. Małe piekarnie pierników w mieście nadal wypiekają je według starych receptur, z dużą cierpliwością, doświadczeniem i dbałością o szczegóły.
Peter i Gabi Kotzsch z Pfefferküchlerei Herrmann Loeschner są pasjonatami utrzymywania tej sztuki przy życiu. "Czas na pierniki mamy przez cały rok", mówi Peter Kotzsch - i ma to na myśli dosłownie: od wielkanocnych zajączków z ciasta piernikowego po serca na Dzień Matki, wszystko jest tu robione ręcznie.
Pierniki Pulsnitz od dawna mają fanów na całym świecie. Każdy, kto spróbował jednego z nich, rozumie dlaczego: każdy kęs opowiada o historii, domu i rzemiośle, które do dziś jest praktykowane wszystkimi zmysłami. Więcej informacji można znaleźć tutaj.
Wywiad z naszymi restauratorami
Słodka historia i żywa tradycja rzemiosła
"Czas na pierniki jest tutaj przez cały rok"
Kiedy mówisz Pulsnitz, masz na myśli pierniki. Od wieków małe miasteczko na Górnych Łużycach jest nierozerwalnie związane z korzenno-słodkimi ciasteczkami, które są znane daleko poza granicami Saksonii. Ośmiu rzemieślników piernikarzy i fabryka pierników kontynuują starożytną sztukę do dziś. Dzięki nim Pulsnitz jest wyjątkowym miejscem dla koneserów, miłośników tradycji i ciekawskich.
Więcej informacji na temat historii i dalszych spostrzeżeń można znaleźć tutaj.
Annegret Hempel - Zarządzanie stawami Milkel
"Kuchnia karpiowa już dawno stała się bardziej kreatywna"
Chrupiące chipsy z karpia, delikatne filety lub klasyczny "niebieski karp" - łużycka ryba jest bardziej zróżnicowana, niż się wielu osobom wydaje. Rodzina Hempel z Milkel niedaleko Bautzen od pokoleń zajmuje się hodowlą stawową i udowadnia, że karp i spółka nie są staroświeccy. W tym wywiadzie starsza szefowa Annegret Hempel opowiada o wyjątkowym smaku łużyckich ryb, kulinarnych niespodziankach i o tym, dlaczego solidarność między hodowcami stawów jest tak ważna.
Hagen Schmidt & Carola Symm - Weichaer Hof
Kuchnia regionalna na nowo - w "Weichaer Hof
To, co kiedyś było opuszczonym dworem, teraz jest tętniącym życiem miejscem spotkań towarzyskich: Weichaer Hof na Górnych Łużycach łączy kulinarne przysmaki z wyraźnym nastawieniem. Zespół prowadzony przez współwłaściciela Hagena Schmidta i szefową kuchni Carolę Symm reinterpretuje tradycyjne górnołużyckie przepisy, wykorzystując świeże, sezonowe składniki i nadając każdemu daniu nowoczesny charakter.
Ale koncepcja wykracza daleko poza kuchnię: osoby niepełnosprawne i pełnosprawne pracują razem w "Weichaer Hof" - wspólnota, która charakteryzuje lokal i sprawia, że wizyta jest czymś wyjątkowym. W tym wywiadzie wyjaśniają, w jaki sposób zabytkowy budynek stał się integracyjnym miejscem pełnym smaku i pasji.
André Meyer - ekologiczny zajazd górski Beckenbergbaude
"Ożywienie górnołużyckich tradycji kulinarnych to sprawa bliska mojemu sercu"
Na malowniczym wzgórzu Beckenberg w pobliżu Eibau kulinarne przysmaki są definiowane na nowo. André Meyer, szef kuchni i właściciel ekologicznego górskiego zajazdu Beckenbergbaude, łączy tradycyjne przepisy z Górnych Łużyc z nowoczesnymi akcentami i głębokim zaangażowaniem w regionalność i zrównoważony rozwój. W tym wywiadzie zdradza, w jaki sposób tworzy doznania smakowe z prostych składników i co go do tego inspiruje.
Monika Lukasch - Serbołużycka Restauracja "Wjelbik"
"W naszej serbołużyckiej restauracji nie tylko zachowujemy górnołużycką kuchnię, ale także raz po raz interpretujemy ją na nowo".
W serbołużyckiej restauracji "Wjelbik" w Budziszynie kuchnia górnołużycka jest nie tylko zachowywana, ale także nieustannie interpretowana na nowo. Monika Lukasch, z wykształcenia szef kuchni i cukiernik, z pasją prowadzi rodzinny biznes wraz z mężem. W tym wywiadzie wyjaśnia, w jaki sposób harmonizuje tradycję i nowoczesność, stawia regionalne składniki w centrum uwagi i dlaczego jej dania często przywołują wspomnienia z dzieciństwa.
Jörg Daubner - Obermühle Görlitz
"Interpretacja tradycji w nowy sposób bez utraty kontaktu z regionem"
Rzemiosło spotyka się ze sztuką kulinarną: warzenie piwa, domowe warzywa, slow food i kreatywne podejście do regionalnych składników charakteryzują filozofię Obermühle w Görlitz. W tym wywiadzie Jörg Daubner, wyszkolony szef kuchni i dyrektor zarządzający, wyjaśnia, w jaki sposób taksówkarz miał decydujący wpływ na jego życie, dlaczego pasja jest najważniejszym składnikiem w branży gastronomicznej i jakie ma wizje kulinarnej tożsamości Górnych Łużyc.
Enrico Schulz - Erbgericht Tautewalde
"Górne Łużyce otworzyły się pod względem kulinarnym, a tym samym otworzyły zupełnie nową różnorodność"
Z Górnych Łużyc w szeroki świat i z powrotem: Enrico Schulz, wyszkolony szef kuchni i dyrektor zarządzający tradycyjnego hotelu i restauracji Erbgericht Tautewalde, ma za sobą imponującą podróż kulinarną. Pracując w Szwajcarii, na Norderney i podczas międzynarodowych imprez cateringowych dla Mercedes-Benz, wnosi do swojej kuchni bogate doświadczenie. W tym wywiadzie wyjaśnia, w jaki sposób łączy obfitą kuchnię górnołużycką z wpływami śródziemnomorskimi i co szczególnie inspiruje go w jego ojczyźnie.
Alexandra Dreginat - Trixi Park Großschönau
"Chcemy cenić żywność - zrównoważoną i różnorodną"
Trixi Park Großschönau położony jest w samym sercu Górnych Łużyc - miejsca, które kojarzy się z rodzinnymi wakacjami i relaksem. Ale oprócz przygód, wodnych światów i przytulnych domów wakacyjnych, park stawia również na akcenty kulinarne. W tym wywiadzie dyrektor zarządzająca Alexandra Dreginat daje wgląd w zróżnicowaną gastronomię tego miejsca wakacyjnego, które zachwyca zrównoważonymi koncepcjami i regionalnymi specjałami. Trixi Park to nie tylko kulinarna rozkosz, ale także deklaracja świadomego korzystania ze środowiska.
Alexander Fichte - Sonnebergbaude
"Kuchnia regionalna znów staje się popularna"
Sonnebergbaude w Waltersdorf znajduje się w samym środku Gór Żytawskich, zaledwie kilka kroków od szlaków turystycznych wokół Lausche. Przez wieki tradycyjny dom był miejscem dla podróżników, wędrowców i osób szukających relaksu. Obecnie Alexander Fichte jest drugim pokoleniem prowadzącym rodzinny biznes. W tym wywiadzie wyjaśnia, dlaczego jego ojczyzna przyciągnęła go z powrotem na Górne Łużyce, dlaczego kuchnia regionalna ponownie zyskuje na znaczeniu i jak górnołużyckie, czeskie i polskie wpływy łączą się w jego menu.
Kulinarne wrażenia z Górnych Łużyc
